Słownik pojęć — po ludzku.

Ethernet 10 Gb/s po skrętce. Wymaga kabla Cat 6A na pełnych 100 m (na Cat 6 tylko do ok. 55 m, bez gwarancji). Pobiera więcej mocy niż 1 Gb/s, więc porty mocniej się grzeją.

Zobacz też: Cat 6A, NBASE-T (2,5G / 5GBASE-T)

Uwierzytelnianie urządzeń przed dopuszczeniem do portu przełącznika lub sieci Wi-Fi. Przełącznik pyta serwer RADIUS, czy dane urządzenie lub użytkownik ma dostęp.

Zobacz też: RADIUS, NAC, WPA3

Pierwszy standard PoE (Type 1): do 15,4 W na porcie przełącznika, 12,95 W dostępne na urządzeniu. Wystarcza dla telefonów IP i prostych kamer.

Zobacz też: PoE, 802.3at (PoE+)

PoE+ (Type 2): do 30 W na porcie, 25,5 W na urządzeniu. Typowy dla punktów dostępowych Wi-Fi 5/6 i kamer z podczerwienią.

Zobacz też: 802.3af (PoE), 802.3bt (PoE++)

Type 3: 60 W na porcie (51 W na urządzeniu) i Type 4: 90 W (ok. 71,3 W). Dla AP Wi-Fi 7, kamer PTZ z grzałką, oświetlenia i terminali. Używa wszystkich 4 par.

Zobacz też: 802.3at (PoE+), Budżet PoE

Lista kontroli dostępu — reguły na przełączniku, routerze lub firewallu określające, jaki ruch jest dozwolony (źródło, cel, port, protokół).

Zobacz też: Firewall (zapora), VLAN

Złączka (np. LC duplex) w przełącznicy łącząca złącze pigtaila od tyłu ze złączem patchcordu od przodu. Kolor oznacza szlif: niebieski UPC, zielony APC.

Zobacz też: APC / UPC, ODF (przełącznica światłowodowa)

Adres funkcji, np. 1/0/3 „Salon — światło”. Przycisk wysyła telegram na adres grupowy, a reagują wszystkie aktory do niego przypisane.

Zobacz też: KNX, Telegram (KNX)

Logiczny adres urządzenia w sieci — IPv4 (np. 192.168.10.25) lub IPv6. Razem z maską podsieci określa, czy cel jest w tej samej sieci, czy trzeba wysłać pakiet przez bramę.

Zobacz też: Maska podsieci / CIDR, Brama domyślna, DHCP

Urządzenie wykonawcze automatyki, zwykle w rozdzielnicy: przekaźnik oświetlenia, ściemniacz, sterownik rolet, zaworów grzejnikowych.

Zobacz też: KNX, Czujnik

Przesłuch między sąsiednimi kablami ułożonymi w wiązce. Przy 10 Gb/s ma duże znaczenie — Cat 6A jest projektowany tak, by go ograniczyć.

Zobacz też: NEXT, Cat 6A

Rozpoznawanie przez kamerę lub rejestrator obiektów (człowiek, pojazd), przekroczenia linii czy wejścia w strefę. Znacznie ogranicza fałszywe alarmy od liści i zwierząt.

Zobacz też: Kamera IP

Active Optical Cable — jak DAC, ale z wtopionym światłowodem; dłuższy zasięg (do kilkudziesięciu metrów), lżejszy i cieńszy od miedzi.

Zobacz też: DAC

Urządzenie rozgłaszające sieć Wi-Fi, podłączone kablem do przełącznika i zasilane zwykle przez PoE. Kilka AP z jednym kontrolerem tworzy spójną sieć z roamingiem.

Zobacz też: Kontroler Wi-Fi, Roaming (802.11k/v/r), PoE

Protokół ustalający, jaki adres MAC ma urządzenie o danym adresie IP w sieci lokalnej. Bez niego komputer nie wiedziałby, do kogo zaadresować ramkę.

Zobacz też: MAC (adres), Adres IP

Funkcja portu, która sama rozpoznaje, czy podłączono kabel prosty czy krosowany, i zamienia pary nadawcze z odbiorczymi. Dzięki niej kable krosowane są praktycznie zbędne.

Zobacz też: RJ45 (8P8C), T568A / T568B

Amerykańska miara grubości żyły — im mniejsza liczba, tym grubszy przewód. Kable instalacyjne Cat 6A mają zwykle AWG 23–22; cieńsze patchcordy AWG 26–28.

Połączenie AP z resztą sieci. Najlepszy jest backhaul kablowy (Ethernet); w mesh backhaul jest radiowy i współdzieli pasmo z klientami.

Zobacz też: Mesh

Otwarty protokół automatyki budynków komercyjnych (ISO 16484-5), zwłaszcza HVAC. Warianty BACnet/IP (Ethernet) i MS/TP (RS-485).

Zobacz też: BMS, Modbus RTU / TCP

Kształtowanie wiązki — AP steruje fazą sygnału z wielu anten tak, by wzmocnić go w kierunku konkretnego klienta.

Zobacz też: MIMO / MU-MIMO

Moduł optyczny nadający i odbierający po jednym włóknie, na dwóch różnych długościach fali (np. 1310/1550 nm). Zawsze stosowany w parach o przeciwnych długościach.

Zobacz też: SFP / SFP+, WDM / CWDM / DWDM

Ilość danych na sekundę wysyłana przez kamerę (np. 4 Mb/s). Decyduje o zajętości dysku: 4 Mb/s przez dobę to ok. 43 GB.

Zobacz też: H.264 / H.265

Building Management System — nadrzędny system zarządzania budynkiem: HVAC, oświetlenie, dostęp, liczniki, alarmy. Integruje podsystemy przez BACnet, Modbus, KNX.

Zobacz też: BACnet, Modbus RTU / TCP, SCADA

Adres routera, do którego urządzenie wysyła wszystko, co nie jest w jego podsieci — np. ruch do internetu.

Zobacz też: Router, Adres IP

Ramka wysyłana do wszystkich urządzeń w danej sieci warstwy 2. Każdy VLAN to osobna domena rozgłoszeniowa — dzielenie sieci ogranicza ten ruch.

Zobacz też: VLAN, MAC (adres)

Adres MAC konkretnego radia AP dla danego SSID. Ta sama sieć Wi-Fi w budynku ma wiele BSSID — po jednym na każdy punkt i pasmo.

Zobacz też: SSID, Roaming (802.11k/v/r)

Różnica między mocą nadajnika a czułością odbiornika modułu (w dB). Jeśli tłumienie trasy z zapasem mieści się w budżecie, łącze będzie działać.

Zobacz też: Tłumienie / tłumienność, SFP / SFP+, dBm

Łączna moc, jaką przełącznik może dostarczyć na wszystkie porty (np. 370 W). Suma poboru urządzeń musi się w nim zmieścić — z zapasem ok. 20%.

Zobacz też: PoE, 802.3bt (PoE++)

Strona powitalna w sieci gościnnej — wyświetla regulamin, prosi o kod lub logowanie, zanim przepuści gościa do internetu.

Zobacz też: SSID, VLAN

Kategoria skrętki do 100 MHz (klasa D). Obsługuje 1 Gb/s na 100 m, a w praktyce także 2,5 Gb/s (NBASE-T). Nie zalecana w nowych instalacjach.

Zobacz też: Cat 6, NBASE-T (2,5G / 5GBASE-T)

Skrętka do 250 MHz (klasa E). Gwarantuje 1 Gb/s na 100 m; 10 Gb/s tylko na krótszych odcinkach (ok. 37–55 m) i bez gwarancji parametrów obcego przesłuchu.

Zobacz też: Cat 6A, 10GBASE-T

Skrętka do 500 MHz (klasa EA) — 10 Gb/s na pełnych 100 m. Dzisiejszy standard dla nowych instalacji, także pod Wi-Fi 6/7 i PoE wysokiej mocy.

Zobacz też: 10GBASE-T, Cat 7 / 7A, U/FTP

Kable ekranowane S/FTP do 600 MHz (7) lub 1000 MHz (7A), klasy F/FA według ISO/IEC 11801. Formalnie z innymi złączami (GG45, TERA); z gniazdami RJ45 kanał działa jako Cat 6A.

Zobacz też: Cat 6A, S/FTP

Skrętka do 2000 MHz dla 25/40GBASE-T, ale maksymalnie na 30 m (kanał). Przeznaczona do połączeń w serwerowni, nie do okablowania budynku.

Zobacz też: Cat 6A, DAC

Copper Clad Aluminium — aluminium pokryte miedzią, spotykane w tanich „skrętkach”. Ma większą rezystancję, gorzej znosi PoE i nie spełnia norm. Używamy wyłącznie czystej miedzi.

Zobacz też: PoE

Pomiar każdego toru certyfikatorem (np. klasy Fluke DSX) względem normy: długość, tłumienie, NEXT, return loss i inne. Raport PASS/FAIL to warunek gwarancji systemowej.

Zobacz też: NEXT, Łącze stałe / kanał, Gwarancja systemowa

NAT po stronie operatora: klient nie ma własnego publicznego adresu IPv4. Utrudnia dostęp do domowego monitoringu czy serwera z zewnątrz — rozwiązaniem jest publiczny IP, IPv6 lub tunel VPN.

Zobacz też: NAT, VPN

Rozporządzenie UE o wyrobach budowlanych — kable mają klasę reakcji na ogień (np. Eca, Dca, B2ca) oraz dodatkowe parametry dymienia (s), kapania (d) i kwasowości (a).

Zobacz też: LSZH / LSOH

Element wysyłający informacje do systemu: przycisk, czujnik ruchu, kontaktron okna, temperatury, CO₂, wiatru.

Zobacz też: Aktor

Direct Attach Cable — kabel miedziany z fabrycznie zamontowanymi wtykami SFP+/QSFP po obu stronach. Tani i energooszczędny sposób łączenia urządzeń w tej samej szafie (do kilku metrów).

Zobacz też: SFP / SFP+, AOC

Cyfrowy standard sterowania oświetleniem (IEC 62386): do 64 opraw na linii, każda adresowana indywidualnie, z odczytem stanu i awarii.

Zobacz też: KNX, BMS

Logarytmiczna miara stosunku dwóch wartości. +3 dB to dwa razy więcej mocy, −3 dB to połowa, −10 dB to dziesięć razy mniej.

Zobacz też: dBm, Tłumienie / tłumienność

Moc sygnału w decybelach względem 1 mW. 0 dBm = 1 mW, −30 dBm = 0,001 mW. W Wi-Fi i światłowodach operuje się wartościami ujemnymi.

Zobacz też: dB (decybel), RSSI, Budżet mocy optycznej

Usługa automatycznie przydzielająca urządzeniom adres IP, maskę, bramę i serwery DNS. Dla drukarek, kamer i serwerów stosuje się rezerwacje, żeby adres się nie zmieniał.

Zobacz też: Adres IP, DNS

Światło w światłowodach jest niewidzialne (podczerwień). 850 nm — wielomodowe, krótkie dystanse; 1310 i 1550 nm — jednomodowe, długie dystanse. Nigdy nie patrz w aktywne złącze.

Zobacz też: Jednomodowy (SM), Wielomodowy (MM)

System tłumaczący nazwy (np. fiberhub.pl) na adresy IP. Lokalny serwer DNS przyspiesza działanie sieci i pozwala filtrować niebezpieczne domeny.

Zobacz też: DHCP

Komplet: rzuty z trasami i numeracją gniazd, schematy szaf i sieci, raporty pomiarów, konfiguracje urządzeń. Bez niej każda późniejsza zmiana jest zgadywaniem.

Zobacz też: Certyfikacja okablowania, Etykiety i opisy

Kable instalacyjne (do gniazd i paneli) mają żyły z drutu — lepsze parametry na długich odcinkach. Patchcordy mają żyły z linki, która jest giętka, ale ma większe tłumienie.

Zobacz też: Patchcord

Pełny dupleks oznacza jednoczesne nadawanie i odbiór. Współczesny Ethernet pracuje w pełnym dupleksie; niedopasowanie trybu po obu stronach łącza objawia się błędami i spadkiem prędkości.

Rodzina standardów IEEE 802.3 dla sieci przewodowych — od 10 Mb/s do 400 Gb/s i więcej, po miedzi i światłowodzie. Podstawa każdej sieci lokalnej.

Zobacz też: NBASE-T (2,5G / 5GBASE-T), 10GBASE-T

Oficjalne oprogramowanie do projektowania i programowania instalacji KNX. Plik projektu ETS powinien zostać przekazany inwestorowi.

Zobacz też: KNX

Trwałe oznaczenie każdego gniazda, portu panelu i kabla zgodnie z dokumentacją (np. wg TIA-606). Dzięki temu po latach wiadomo, który kabel idzie dokąd.

Zobacz też: Dokumentacja powykonawcza

Automatyczne przełączenie na zapasowe łącze lub urządzenie po awarii podstawowego, np. światłowód → LTE albo firewall A → firewall B.

Zobacz też: HA (wysoka dostępność), SD-WAN

Ceramiczna tulejka w złączu, w której centrycznie osadzone jest włókno. Precyzja jej wykonania i czystość czoła decydują o tłumieniu złącza.

Zobacz też: LC, APC / UPC

Mechaniczny filtr podczerwieni zakładany w dzień (wierne kolory) i zdejmowany w nocy, by matryca widziała światło IR.

Zobacz też: IR (podczerwień)

Urządzenie filtrujące ruch między sieciami według reguł. Firewall nowej generacji (NGFW) rozpoznaje też aplikacje, wykrywa ataki (IPS) i obsługuje VPN.

Zobacz też: NGFW, ACL, VLAN

Fiber To The Home — światłowód doprowadzony do mieszkania lub domu; FTTB — do budynku, dalej np. miedź. Im bliżej abonenta kończy się włókno, tym wyższe prędkości.

Zobacz też: GPON, PZO / gniazdo abonenckie

Włókno jednomodowe odporne na zginanie — można je prowadzić z mniejszym promieniem w puszkach i budynkach. Kompatybilne z G.652.D.

Zobacz też: OS2

Gniazdo RJ45 montowane na ścianie lub w puszce podtynkowej, często w ramkach z serii osprzętu elektrycznego. Moduły 45×45 trafiają do kanałów i puszek podłogowych.

Zobacz też: Keystone, Puszka podłogowa

Pasywna sieć optyczna (ITU-T G.984): 2,5 Gb/s w dół i 1,25 Gb/s w górę, współdzielone przez do 64 abonentów za splitterem. Najpopularniejsza technologia FTTH w Polsce.

Zobacz też: XGS-PON, Splitter (rozgałęźnik), OLT / ONT

Gwarancja producenta okablowania (często 20–25 lat) na cały system, nie tylko komponenty. Warunek: komponenty jednego systemu, certyfikowany instalator i pomiary każdego toru.

Zobacz też: Certyfikacja okablowania

Kodeki kompresji wideo. H.265 (HEVC) przy tej samej jakości potrzebuje zwykle o 30–50% mniejszego strumienia niż H.264 — mniej miejsca na dyskach i mniejsze obciążenie sieci.

Zobacz też: Bitrate, NVR

Para urządzeń (np. firewalli) pracujących razem: gdy jedno ulegnie awarii, drugie przejmuje ruch w ciągu sekund, często bez zrywania połączeń.

Zobacz też: Failover

Rura z polietylenu wysokiej gęstości (np. 40 mm) układana w ziemi na głębokości ok. 0,8 m; do niej wdmuchuje się lub wciąga kable światłowodowe.

Zobacz też: Rura osłonowa / peszel, Studnia kablowa

Kolorowa mapa poziomu sygnału Wi-Fi na rzucie budynku — efekt site survey. Pozwala sprawdzić pokrycie przed i po wdrożeniu.

Zobacz też: Site survey

Otwarta platforma automatyki domowej działająca lokalnie. Integruje KNX, Zigbee, Modbus, MQTT, falowniki i pompy ciepła — bez zależności od chmury producentów.

Zobacz też: KNX, MQTT, Zigbee / Thread / Matter

Ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja — największy odbiorca energii w budynku i główny obszar oszczędności dzięki automatyce.

Zobacz też: BMS

Seria norm bezpieczeństwa systemów automatyki przemysłowej (OT) — strefy, kanały komunikacji i poziomy bezpieczeństwa.

Zobacz też: Zero Trust, BMS

Klasa odporności obudowy na uderzenia (EN 62262) — IK10 wytrzymuje udar o energii 20 J. Ważne dla kamer w zasięgu ręki i w przestrzeni publicznej.

Zasilacz wpinany między zwykły przełącznik a urządzenie, dodający zasilanie do kabla. Rozwiązanie dla pojedynczych urządzeń bez przełącznika PoE.

Zobacz też: PoE

Kilka AP na tym samym kanale w zasięgu siebie dzieli czas antenowy. Za dużo punktów na zbyt wysokiej mocy pogarsza sieć — stąd plan kanałów i mocy.

Zobacz też: Szerokość kanału, Site survey

Systemy wykrywania (IDS) i blokowania (IPS) ataków na podstawie sygnatur i analizy zachowania ruchu. Zwykle wbudowane we firewall NGFW.

Zobacz też: NGFW

Zestaw protokołów szyfrowania ruchu IP, standard tuneli VPN site-to-site między firewallami różnych producentów (IKEv2).

Zobacz też: VPN, WireGuard

Nowa wersja protokołu IP z 128-bitowymi adresami. Rozwiązuje problem braku adresów IPv4 i coraz częściej jest dostarczana przez operatorów.

Zobacz też: Adres IP, CGNAT

Diody podczerwieni doświetlają scenę w nocy — obraz jest wtedy czarno-biały. Zasięg IR (np. 40 m) to ważny parametr kamery zewnętrznej.

Zobacz też: Filtr ICR

Międzynarodowa norma okablowania strukturalnego definiująca klasy łączy (D–FA) i kategorie komponentów (5e–8.2).

Zobacz też: PN-EN 50173, TIA-568

Brak połączenia elektrycznego między urządzeniami. Światłowód między budynkami nie przenosi przepięć (np. po burzy) ani prądów wyrównawczych, które niszczą porty miedziane.

Zobacz też: Światłowód, Konwerter mediów

Włókno o rdzeniu ok. 9 µm, w którym światło biegnie jednym modem. Najmniejsze tłumienie i największe zasięgi — od budynku do budynku i na kilometry.

Zobacz też: OS2, Wielomodowy (MM)

Zmienność opóźnienia między kolejnymi pakietami. Duży jitter psuje rozmowy VoIP i wideokonferencje — eliminuje się go m.in. przez QoS.

Zobacz też: Latencja (opóźnienie), QoS

Kamera cyfrowa przesyłająca skompresowany obraz siecią Ethernet, zwykle zasilana przez PoE. Rozdzielczości od 2 do 8 Mpx (4K) i więcej.

Zobacz też: NVR, H.264 / H.265, PoE

Natynkowa listwa z pokrywą do prowadzenia kabli po ścianie — rozwiązanie bez kucia w istniejących pomieszczeniach.

Zobacz też: Koryto kablowe

Tacka w przełącznicy lub mufie, w której układa się zapasy włókien i osłonki spawów z zachowaniem minimalnego promienia gięcia.

Zobacz też: Spaw (fuzja), ODF (przełącznica światłowodowa), Mufa

Modułowe gniazdo RJ45 (lub inne) zatrzaskiwane w panelu, puszce albo ramce. Pozwala mieszać typy złączy i łatwo wymienić pojedynczy moduł.

Zobacz też: Panel krosowy, RJ45 (8P8C)

Otwarty, międzynarodowy standard automatyki budynków (EN 50090, ISO/IEC 14543). Czujniki i aktory komunikują się po zielonej magistrali TP; konfiguruje się go programem ETS.

Zobacz też: ETS, Adres grupowy (KNX), Aktor

Oprogramowanie lub urządzenie (lokalne albo w chmurze) zarządzające wszystkimi punktami dostępowymi: konfiguracja, kanały, moce, aktualizacje, statystyki.

Zobacz też: AP (punkt dostępowy)

Małe urządzenie zamieniające sygnał miedziany (RJ45) na światłowodowy i odwrotnie. Pozwala przedłużyć połączenie ponad 100 m lub odizolować galwanicznie budynki.

Zobacz też: SFP / SFP+, Izolacja galwaniczna

Metalowe lub siatkowe koryto prowadzące wiązki kabli pod stropem lub w podłodze technicznej. Przy kablach zasilających stosuje się przegrody (separacja).

Zobacz też: Separacja kabli, Kanał kablowy (listwa)

Protokół (IEEE 802.1AX, dawniej 802.3ad) łączenia kilku portów w jedno łącze logiczne. Daje większą przepustowość i odporność na awarię pojedynczego kabla.

Zobacz też: Trunk, Stack (stos przełączników)

Czas przejścia pakietu przez sieć, mierzony w milisekundach (np. ping). Kluczowy dla rozmów, gier i sterowania — ważniejszy niż sama przepustowość.

Zobacz też: Jitter

Powłoka kabla o niskiej emisji dymu i bez halogenów — podczas pożaru nie wydziela toksycznych, żrących gazów. Wymagana w obiektach użyteczności publicznej.

Zobacz też: CPR (klasy reakcji na ogień)

Łącze stałe (permanent link) to odcinek od gniazda do panelu — maks. 90 m. Kanał (channel) to całość z patchcordami — maks. 100 m. Oba mierzy się certyfikatorem.

Zobacz też: Certyfikacja okablowania, NEXT

Magistrala do zdalnego odczytu liczników (ciepła, wody, gazu, energii) — EN 13757. Popularna w budynkach wielolokalowych.

Zobacz też: BMS

Sprzętowy, 48-bitowy adres karty sieciowej, np. 3C:22:FB:1A:0B:7E. Przełącznik uczy się, za którym portem jest dany MAC, i tam kieruje ramki.

Zobacz też: Przełącznik (switch), ARP

Określa, która część adresu IP to sieć, a która urządzenie. Zapis /24 (255.255.255.0) oznacza 254 adresy dla urządzeń w podsieci.

Zobacz też: Adres IP

Modulation and Coding Scheme — indeks określający modulację i kodowanie. Wyższy MCS (np. 4096-QAM w Wi-Fi 7) daje większą prędkość, ale wymaga bardzo dobrego sygnału.

Zobacz też: QAM, SNR

Sieć Wi-Fi, w której punkty łączą się ze sobą radiowo zamiast kablem. Wygodna tam, gdzie nie da się poprowadzić przewodu, ale każdy przeskok radiowy zmniejsza przepustowość.

Zobacz też: AP (punkt dostępowy), Backhaul

Wiele anten nadaje równolegle kilka strumieni danych. MU-MIMO pozwala AP obsługiwać kilku klientów jednocześnie zamiast po kolei.

Zobacz też: Strumień przestrzenny, Beamforming

Multi-Link Operation (Wi-Fi 7) — urządzenie korzysta jednocześnie z kilku pasm (np. 5 i 6 GHz). Zwiększa przepustowość i stabilność, zmniejsza opóźnienia.

Zobacz też: Wi-Fi 7 (802.11be)

Prosty protokół przemysłowy do odczytu i zapisu rejestrów: RTU po RS-485, TCP po Ethernecie. Tak komunikuje się wiele liczników energii, falowników i sterowników.

Zobacz też: BACnet, BMS

Złącze wielowłóknowe (np. 12 lub 24 włókna w jednej ferruli). Używane w centrach danych do szybkich połączeń 40/100/400G i do prefabrykowanych tras. MTP to marka MPO o podwyższonych parametrach.

Zobacz też: QSFP (QSFP+ / QSFP28), OM4

Lekki protokół publikacji i subskrypcji wiadomości dla IoT. Urządzenia wysyłają dane do brokera, a systemy (np. Home Assistant, BMS) je odbierają.

Zobacz też: Home Assistant

Maksymalny rozmiar pakietu w łączu — standardowo 1500 bajtów. Ramki jumbo (np. 9000 B) zmniejszają narzut w sieciach pamięci masowej, ale muszą być włączone na całej ścieżce.

Szczelna obudowa na spawy światłowodowe w ziemi, studni lub na słupie — miejsce łączenia lub rozgałęzienia kabli.

Zobacz też: Kaseta spawów, Studnia kablowa

Network Access Control — kontrola, kto i jakim urządzeniem łączy się z siecią; nieznane urządzenia trafiają do sieci kwarantanny. Opiera się zwykle na 802.1X.

Zobacz też: 802.1X, RADIUS

Translacja adresów — wiele urządzeń z adresami prywatnymi korzysta z jednego publicznego adresu IP. Wykonuje ją router lub firewall na styku z internetem.

Zobacz też: Router, CGNAT

Pośrednie prędkości 2,5 i 5 Gb/s (IEEE 802.3bz) po istniejącej skrętce Cat 5e/6. Typowe dla punktów dostępowych Wi-Fi 6/7, które przekraczają 1 Gb/s.

Zobacz też: 10GBASE-T, Cat 5e

Przesłuch zbliżny — zakłócenie, które sygnał z jednej pary indukuje w innej parze na tym samym końcu kabla. Kluczowy parametr certyfikacji; zwykle psuje go złe zarobienie złącza.

Zobacz też: Certyfikacja okablowania, Alien crosstalk (AXT)

Next-Generation Firewall — zapora analizująca ruch na poziomie aplikacji, z IPS, filtrowaniem stron, inspekcją ruchu szyfrowanego i tożsamością użytkowników.

Zobacz też: Firewall (zapora), IPS / IDS

Rejestrator sieciowy — zapisuje obraz z kamer IP na dyskach, zarządza nagraniami i udostępnia podgląd w aplikacji. Często ma wbudowany przełącznik PoE.

Zobacz też: Kamera IP, RAID

Panel w szafie, w którym kończą się światłowody: kasety ze spawami, pigtaile i adaptery na froncie. Odpowiednik panelu krosowego dla włókien.

Zobacz też: Kaseta spawów, Pigtail, Adapter światłowodowy

Podział kanału na małe podkanały (RU) obsługiwane jednocześnie dla wielu klientów. Wprowadzony w Wi-Fi 6 — zmniejsza opóźnienia przy wielu urządzeniach.

Zobacz też: Wi-Fi 6 / 6E (802.11ax)

OLT to urządzenie operatora na początku sieci PON; ONT (terminal abonencki) stoi u klienta i zamienia sygnał optyczny na Ethernet. ONT bywa połączony z routerem Wi-Fi.

Zobacz też: GPON, XGS-PON

Zestaw źródło światła + miernik mocy do pomiaru całkowitego tłumienia łącza (Tier 1). Uzupełnia OTDR (Tier 2) przy certyfikacji światłowodów.

Zobacz też: OTDR

Włókno wielomodowe 50/125 zoptymalizowane pod lasery 850 nm. 10GBASE-SR do 300 m. Kolor powłoki: turkusowy (aqua).

Zobacz też: OM4, Wielomodowy (MM)

Ulepszone OM3: 10GBASE-SR do 400 m, 40/100G SR4 do 150 m. Najczęstszy wybór wielomodowy w serwerowniach; powłoka aqua lub fioletowa (erika violet).

Zobacz też: OM3, OM5, MPO / MTP

Szerokopasmowe włókno wielomodowe do zwielokrotnienia falowego (SWDM, 850–950 nm). Kolor limonkowy. Stosowane rzadko, głównie w centrach danych.

Zobacz też: OM4

Poziomy lub pionowy uchwyt prowadzący patchcordy w szafie. Porządek w szafie to szybszy serwis i lepsza wentylacja.

Zobacz też: Szafa rack 19"

Standard włókna jednomodowego (ITU-T G.652.D), tłumienie ok. 0,4 dB/km przy 1310 nm i 0,3 dB/km przy 1550 nm. Dziś domyślny wybór dla magistral i łączy między budynkami.

Zobacz też: Jednomodowy (SM), G.657 (A1/A2)

Termokurczliwa rurka ze stalowym prętem nakładana na spaw. Chroni miejsce połączenia przed złamaniem; układa się ją w kasecie spawów.

Zobacz też: Spaw (fuzja), Kaseta spawów

Reflektometr optyczny — wysyła impulsy światła i analizuje odbicia. Pokazuje długość trasy, położenie i tłumienie każdego spawu i złącza oraz miejsce uszkodzenia.

Zobacz też: OLTS (miernik mocy), Spaw (fuzja), Tłumienie / tłumienność

Panel w szafie, do którego od tyłu zakańcza się kable instalacyjne z gniazd, a od przodu wpina krótkie patchcordy do przełącznika. Chroni kable instalacyjne przed ruszaniem.

Zobacz też: Patchcord, Keystone, Szafa rack 19"

2,4 GHz — największy zasięg, mało kanałów, dużo zakłóceń. 5 GHz — szybsze, więcej kanałów. 6 GHz — czyste, szerokie kanały, ale krótszy zasięg i tylko nowe urządzenia.

Zobacz też: Wi-Fi 6 / 6E (802.11ax), Szerokość kanału

Krótki, giętki kabel zakończony wtykami — łączy panel krosowy z przełącznikiem albo gniazdo z komputerem. Musi być tej samej kategorii co reszta instalacji.

Zobacz też: Panel krosowy, Drut / linka

Fabrycznie zakończony odcinek włókna (najczęściej duplex) łączący przełącznicę z urządzeniem. Typ włókna, złącza i szlifu muszą pasować do instalacji.

Zobacz też: LC, APC / UPC

PSE (Power Sourcing Equipment) dostarcza zasilanie — przełącznik lub injector. PD (Powered Device) je odbiera — AP, kamera, telefon.

Zobacz też: PoE

Listwa zasilająca montowana w szafie rack. Wersje zarządzalne mierzą pobór i pozwalają zdalnie restartować pojedyncze gniazda.

Zobacz też: UPS, Szafa rack 19"

Dwa połączenia między tymi samymi przełącznikami bez STP powodują „burzę rozgłoszeniową”, która w kilka sekund paraliżuje sieć. Chroni przed tym STP/RSTP i funkcje loop protection.

Zobacz też: RSTP / STP (protokół), Broadcast

Krótki odcinek włókna zakończony fabrycznie złączem z jednej strony. Spawa się go do włókna kabla w kasecie przełącznicy — dzięki temu złącze ma fabryczną jakość.

Zobacz też: Spaw (fuzja), ODF (przełącznica światłowodowa), Kaseta spawów

Europejska norma systemów okablowania strukturalnego — topologia, klasy łączy (D, E, EA, F…) i ich parametry. Odpowiednik ISO/IEC 11801.

Zobacz też: ISO/IEC 11801, PN-EN 50174

Norma dotycząca planowania i wykonawstwa instalacji okablowania: separacja od kabli zasilających, promienie gięcia, prowadzenie tras, opisy i dokumentacja.

Zobacz też: PN-EN 50173, Separacja kabli

Power over Ethernet — zasilanie urządzeń tym samym kablem, którym płyną dane. Punkty dostępowe, kamery i telefony nie potrzebują osobnych zasilaczy.

Zobacz też: 802.3af (PoE), 802.3at (PoE+), 802.3bt (PoE++), Budżet PoE

Port łączący przełącznik z wyższą warstwą sieci (rdzeniem, routerem). Zwykle szybszy niż porty dostępowe — np. SFP+ 10 Gb/s przy portach 1 Gb/s.

Zobacz też: SFP / SFP+, LACP

Urządzenie łączące urządzenia w sieci lokalnej i przekazujące ramki tylko do właściwego portu (na podstawie adresów MAC). Zarządzalny przełącznik obsługuje VLAN, QoS, PoE i monitoring.

Zobacz też: Switch L3, MAC (adres), VLAN

Uszczelnienie przejścia kabli przez ścianę lub strop oddzielenia pożarowego, przywracające jego odporność ogniową (np. EI 60).

Zobacz też: CPR (klasy reakcji na ogień)

Puszka w posadzce z modułami 45×45 (zasilanie + RJ45) — rozwiązanie dla biurek na środku pomieszczenia, sal konferencyjnych i open space.

Zobacz też: Gniazdo natynkowe / podtynkowe

Punkt zakończenia okablowania optycznego w mieszkaniu lub domu — gniazdko ścienne, do którego wpina się ONT operatora.

Zobacz też: OLT / ONT, FTTH / FTTB

Mechanizmy priorytetu ruchu (np. 802.1p, DSCP). Rozmowy VoIP i wideo dostają pierwszeństwo przed pobieraniem plików, więc nie rwą się przy obciążeniu łącza.

Czteropasmowy moduł: QSFP+ 40 Gb/s, QSFP28 100 Gb/s (QSFP-DD do 400 Gb/s). Stosowany w rdzeniach sieci i serwerowniach, często ze złączem MPO.

Zobacz też: SFP / SFP+, MPO / MTP

Serwer uwierzytelniający dla 802.1X, Wi-Fi WPA-Enterprise i VPN. Pozwala logować się do sieci indywidualnym kontem zamiast wspólnego hasła.

Zobacz też: 802.1X, WPA3

Łączenie dysków w macierz. RAID 1 — lustro; RAID 5 — odporny na awarię jednego dysku; RAID 6 — dwóch. Chroni nagrania przed utratą przy awarii dysku.

Zobacz też: NVR

Straty odbiciowe — część sygnału odbita z powodu niedopasowania impedancji (np. zagięty kabel, słabe złącze). Mierzona przy certyfikacji.

Zobacz też: Certyfikacja okablowania

Przechodzenie urządzenia między punktami dostępowymi. 802.11k podaje listę sąsiadów, 802.11v sugeruje lepszy AP, 802.11r skraca ponowne uwierzytelnienie do kilkudziesięciu ms.

Zobacz też: AP (punkt dostępowy), RSSI, Sticky client

Urządzenie przekazujące pakiety między różnymi sieciami (warstwa 3) — np. między siecią lokalną a internetem lub między VLAN-ami. Domowy „router Wi-Fi” łączy w sobie router, przełącznik i punkt dostępowy.

Zobacz też: Brama domyślna, Switch L3, Firewall (zapora)

Poziom odbieranego sygnału w dBm (np. −55 dBm). Dla rozmów VoIP przez Wi-Fi projektuje się co najmniej −67 dBm; poniżej ok. −80 dBm połączenie staje się niestabilne.

Zobacz też: dBm, SNR

Spanning Tree Protocol (IEEE 802.1D, szybsza wersja RSTP 802.1w) wykrywa pętle między przełącznikami i blokuje nadmiarowe łącza. Nie mylić z ekranowaną skrętką STP.

Zobacz też: STP (skrętka ekranowana), Pętla w sieci

Rury karbowane (peszel) w ścianach i stropach, sztywne RL w instalacjach natynkowych, HDPE w ziemi. Pozwalają później wymienić lub dołożyć kabel.

Zobacz też: HDPE (rura kanalizacji kablowej)

System wizualizacji i nadzoru procesów — ekrany z danymi, trendy, alarmy. W budynkach często warstwa wizualizacji BMS.

Zobacz też: BMS

Zarządzana centralnie sieć łącząca oddziały firmy przez dowolne łącza (światłowód, LTE/5G). Automatycznie wybiera najlepszą ścieżkę dla aplikacji i przełącza się przy awarii łącza.

Zobacz też: VPN, Failover

Wymagana odległość lub przegroda między kablami teleinformatycznymi a zasilającymi (PN-EN 50174-2), zależna od typu kabli i długości wspólnej trasy.

Zobacz też: PN-EN 50174, Koryto kablowe

Sieć bez podziału na strefy — wszystkie urządzenia widzą się nawzajem. Złośliwe oprogramowanie z jednego komputera może wtedy dotrzeć do kamer, drukarek i serwerów.

Zobacz też: VLAN, Firewall (zapora)

Projekt i pomiar radiowy sieci Wi-Fi: predykcyjny (na planie budynku) i walidacyjny (pomiary po montażu). Pokazuje mapy sygnału, kanały i strefy cienia.

Zobacz też: RSSI, Heatmapa

Stosunek sygnału do szumu w dB. Im wyższy, tym wyższą modulację (MCS) można zastosować; dla dobrej jakości dąży się do 25 dB i więcej.

Zobacz też: RSSI, MCS

Trwałe połączenie dwóch włókien przez stopienie ich łukiem elektrycznym w spawarce. Tłumienie dobrego spawu to ok. 0,02–0,1 dB — znacznie mniej niż złącza mechanicznego.

Zobacz też: Pigtail, OTDR, Osłonka spawu

Oznaczenia zasięgu modułów 10G: SR (Short Reach, 850 nm, wielomod, do 300–400 m), LR (Long Reach, 1310 nm, 10 km), ER (1550 nm, 40 km), ZR (1550 nm, ok. 80 km).

Zobacz też: SFP / SFP+, OS2, OM4

Nazwa sieci Wi-Fi widoczna w telefonie. Jeden AP może rozgłaszać kilka SSID, każdy przypisany do innego VLAN-u (np. „Firma”, „Goście”).

Zobacz też: BSSID, VLAN

Kilka przełączników połączonych specjalnymi łączami i zarządzanych jak jedno urządzenie. Ułatwia administrację i pozwala tworzyć łącza LACP rozpięte na dwóch fizycznych przełącznikach.

Zobacz też: LACP

Urządzenie, które „trzyma się” słabego AP, mimo że obok jest lepszy. Skutkiem są wolne połączenia i zrywane rozmowy; pomaga 802.11k/v i właściwe moce AP.

Zobacz też: Roaming (802.11k/v/r), RSSI

Kod szczelności obudowy wg EN 60529: pierwsza cyfra — ochrona przed pyłem (6 = pyłoszczelna), druga — przed wodą (6 = silne strugi, 7 = chwilowe zanurzenie).

Zobacz też: Kamera IP

Potoczna, stara nazwa skrętki ekranowanej (Shielded Twisted Pair). Dziś precyzyjniej opisuje się ekran oznaczeniami F/UTP, U/FTP, S/FTP. Nie mylić z protokołem STP.

Zobacz też: S/FTP, RSTP / STP (protokół)

Niezależny strumień danych w MIMO. Telefon ma zwykle 2 strumienie, laptop 2, AP 2–4 na pasmo — prędkość połączenia rośnie proporcjonalnie do mniejszej z tych liczb.

Zobacz też: MIMO / MU-MIMO

Studzienka w trasie kanalizacji kablowej — w niej zmienia się kierunek, przechowuje zapas kabla i montuje mufy.

Zobacz też: HDPE (rura kanalizacji kablowej), Mufa

Przełącznik z funkcją routingu między sieciami VLAN, wykonywanego sprzętowo z pełną prędkością portów. Typowy rdzeń sieci firmowej.

Zobacz też: Przełącznik (switch), Router

Kanał 20/40/80/160/320 MHz — szerszy daje wyższą prędkość, ale jest ich mniej i łatwiej o zakłócenia. W gęstych instalacjach (biura, szkoły) stosuje się węższe kanały.

Zobacz też: Pasmo 2,4 / 5 / 6 GHz, Interferencje współkanałowe (CCI)

Miedziana szyna w szafie łącząca ekrany paneli, obudowy i drzwi z uziemieniem budynku — niezbędna przy okablowaniu ekranowanym.

Zobacz też: Uziemienie ekranu

Dwa schematy kolejności żył w złączu RJ45. Oba działają tak samo — ważne, by w całej instalacji stosować jeden. W Polsce częściej spotykany jest T568B.

Zobacz też: RJ45 (8P8C), Auto-MDIX

Krótka wiadomość na magistrali KNX: kto wysyła (adres fizyczny), dokąd (adres grupowy) i jaką wartość (np. włącz, 21,5 °C).

Zobacz też: Adres grupowy (KNX)

Amerykańska rodzina norm okablowania (ANSI/TIA-568). Z niej pochodzą schematy T568A/B i oznaczenia kategorii Cat.

Zobacz też: T568A / T568B, ISO/IEC 11801

Strata mocy sygnału w dB — sumują się tłumienie włókna (dB/km), spawów i złączy. Całość musi zmieścić się w budżecie mocy modułów optycznych.

Zobacz też: Budżet mocy optycznej, OTDR, dB (decybel)

Port lub łącze przenoszące ruch wielu VLAN-ów jednocześnie, rozróżnianych tagami 802.1Q. Typowo łączy przełączniki ze sobą, z firewallem i z punktami dostępowymi.

Zobacz też: 802.1Q (tagowanie VLAN), VLAN

Jednostka wysokości w szafie: 1U = 44,45 mm (1,75"). Szafa 42U mieści 42 urządzenia o wysokości 1U — w praktyce mniej, bo potrzebne są organizery i miejsce na wentylację.

Zobacz też: Szafa rack 19"

Zasilacz awaryjny podtrzymujący pracę urządzeń przy zaniku prądu. UPS online (podwójna konwersja) dodatkowo oczyszcza napięcie — standard w serwerowniach.

Zobacz też: PDU (listwa rack)

Kable ekranowane działają poprawnie tylko z ekranem połączonym z szyną uziemiającą szafy. Nieuziemiony lub źle uziemiony ekran może pogorszyć odporność na zakłócenia.

Zobacz też: S/FTP, Szafa rack 19"

Szyfrowany tunel przez internet: łączy oddziały firmy (site-to-site) lub pozwala bezpiecznie dostać się do sieci domowej czy firmowej z zewnątrz (dostęp zdalny).

Zobacz też: IPsec, WireGuard, CGNAT

Zwielokrotnienie falowe — wiele sygnałów na różnych długościach fali w jednym włóknie. Pozwala zwiększyć pojemność istniejącego kabla bez kładzenia nowego.

Zobacz też: BiDi

Szeroki zakres dynamiki — kamera jednocześnie pokazuje jasne i ciemne fragmenty sceny, np. wjazd z jasnym niebem w tle.

Wi-Fi 6 wprowadził OFDMA, 1024-QAM i lepszą obsługę wielu urządzeń w pasmach 2,4 i 5 GHz. Wi-Fi 6E dodaje pasmo 6 GHz — w UE 5945–6425 MHz.

Zobacz też: Wi-Fi 7 (802.11be), OFDMA, Pasmo 2,4 / 5 / 6 GHz

Najnowsza generacja: MLO, 4096-QAM, kanały do 320 MHz w paśmie 6 GHz. W Europie, przy węższym paśmie 6 GHz, realnie stosuje się kanały 160 MHz lub jeden kanał 320 MHz.

Zobacz też: MLO, Wi-Fi 6 / 6E (802.11ax), Pasmo 2,4 / 5 / 6 GHz

Włókno o rdzeniu 50 µm (lub starsze 62,5 µm), w którym światło biegnie wieloma drogami. Tańsza optyka, ale zasięg setek metrów — typowe w serwerowniach.

Zobacz też: OM3, OM4, Jednomodowy (SM)

Nowoczesny protokół VPN o małej ilości kodu, wysokiej wydajności i prostej konfiguracji. Świetny do dostępu zdalnego, np. do domowego monitoringu bez otwierania portów.

Zobacz też: VPN, IPsec

Aktualny standard zabezpieczeń Wi-Fi. WPA3-Personal (SAE) chroni przed odgadywaniem hasła offline; WPA3-Enterprise korzysta z kont użytkowników przez RADIUS.

Zobacz też: RADIUS, SSID

Następca GPON (ITU-T G.9807.1): symetryczne 10 Gb/s współdzielone w drzewie PON. Działa na tych samych włóknach co GPON, na innych długościach fali.

Zobacz też: GPON, OLT / ONT

Podejście „nie ufaj nikomu, weryfikuj wszystko”: każdy dostęp jest uwierzytelniany i ograniczony do niezbędnego minimum, niezależnie od tego, czy użytkownik jest w biurze, czy poza nim.

Zobacz też: NAC, VLAN

Bezprzewodowe protokoły dla czujników i oświetlenia (sieci mesh małej mocy). Matter to warstwa zgodności producentów działająca m.in. po Thread i Wi-Fi.

Zobacz też: Home Assistant

Moduł o najdłuższym typowym zasięgu (ok. 80 km na 1550 nm, włókno jednomodowe). Na krótkich trasach wymaga tłumika, by nie przesterować odbiornika.

Zobacz też: SR / LR / ER / ZR, Budżet mocy optycznej